โดยจุดเริ่มต้นของเรื่องดังกล่าวมาจากที่ ผู้ใช้เฟซบุ๊กท่านหนึ่ง Thuntee RB Sukchotrat ได้มีการแชร์ข้อความ QRCode บนบัตรเลือกตั้ง สามารถใช้ตรวจสอบความผิดพลาดในการนับคะแนนได้หรือไม่?
มีใครสังเกตตอนกาบัตรเลือกตั้งไหมครับว่ามี QR Code ติดอยู่ (บัตรสีชมพูอยู่มุมบนขวา, บัตรสีเขียวอยู่ล่างซ้าย, ตามรูปที่ผมแนบนี้ครับ, ขอบคุณรูปจากสื่อครับ) เท่าที่ผมทราบมันเป็น QR Code แบบรหัสตัวอักษร 8 ตัว (ชนิด Base32 หรือ Base58) เพื่อเป็น serial number ไว้ป้องกันปลอมแปลงบัตรหรือป้องกันข้อผิดพลาดในการนับคะแนน (ซึ่ง QR นี้ไม่ควรเป็นแบบ 1:1 หรือวงแคบจนเกินไป เพราะอาจทำให้รู้ตัวตนคนเลือกได้และขัดกฎหมายเลือกตั้ง?)
อยากขอความเห็นผู้รู้ว่า QR Code นี้สามารถใช้ในกรณีดังกล่าวได้หรือไม่? และถ้าได้ จากกรณีบัตรเลือกตั้งไม่เท่ากันทั้งประเทศ จนมีข้อสงสัยไปถึงข้อผิดพลาดของการนับคะแนน (หรืออาจถึงขั้นปลอมแปลงบัตรฯ?) เราถึงเวลา/ถึงเงื่อนไขที่จะนำ QR นี้มาใช้เพื่อตรวจสอบโดยละเอียดกันหรือยังครับ?
ซึ่งต่อมา ผู้ใช้เฟซบุ๊ก Thanarat Kuawattanaphan ได้ตั้งข้อสงสัยพร้อมทั้งแชร์ข้อความดังกล่าวข้างต้นว่า “ถ้า QR คือเลขที่ไม่ซ้ำกับบัตรใบอื่น เช่น เลขที่บัตรเลือกตั้ง จะถือว่าไม่ใช่ลงคะแนนลับ ผิดกฎหมายเลือกตั้งได้เลย มีใครพอจะมีรูป QR ชัดๆ ไหมครับ อยากรู้มันคือ QR อะไร ซ้ำกันกับบัตรเลือกตั้งใบอื่นไหม ผมก็เพิ่งสังเกต ดร.เรือบินสุดยอดมากที่สังเกตเห็น”
หลังจากนั้นก็มีการตั้งคำถามกันอย่างมากมายถึง QR Code ดังกล่าว และต่อมาทาง กกต.ได้ออกมา ตอบคำถามกับสื่อมวลชน ถึงประเด็น แถบบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง ว่า เป็นระบบ รปภ. บอกว่าบัตรเป็นล็อตไหน ของหน่วยไหน เพื่อรักษาความปลอดภัยและควบคุม ไม่ใช่การเช็คว่าของพรรคไหน ใครเป็นผู้ลงคะแนน
แต่ภายหลังจากการตรวจสอบ พบว่า Bar Code บนบัตรเลือกตั้งระบบบัญชีรายชื่อ สีชมพู เมื่อตรวจสอบแล้วพบว่า ตรงกับต้นขั้ว เบอร์เดียวกัน เลขเดียวกัน ซึ่งนั่น ทำให้รู้ว่า คนไหน กาเบอร์อะไร ซึ่งอาจถือเป็นการละเมิดพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ตาม มาตรา 92 ใช้ถ้อยคำว่า โดยตรงและลับ มาตรา 93 บังคับให้พับบัตรเพื่อไม่ให้ผู้อื่นทราบว่าลงคะแนนอย่างไร และมาตรา 96 ห้ามทำเครื่องหมายที่ทำให้สังเกตได้บนบัตรเลือกตั้ง
นอกจากนี้ทาง ผู้ใช้เฟซบุ๊ก Thanarat Kuawattanaphan ยังได้อธิบายถึงการตรวจสอบ QR Code และ Barcode บัตรเลือกตั้งอีกว่า แค่รู้ Barcode บนบัตรเลือกตั้ง ก็รู้ว่าต้องไปค้นสมุดเลือกตั้งเล่มไหนเพื่อหาต้นขั้ว ซึ่งจะนำไปสู่ข้อมูลผู้กาบัตรเลือกตั้งใบนั้น จริงหรือ? คณิตศาสตร์ให้คำใบ้แล้ว บัตรเลือกตั้งไม่มีใบไหนใช้เลขที่ซ้ำกัน แม้จะมาจากคนละเล่มกันก็ตาม จริงหรือ? เราจะมาพิสูจน์กันครับ
DISCLAIMER: สมมุติว่าภาพหลักฐานที่ว่า Barcode = เลขที่บัตรเลือกตั้งเป็นความจริงแล้วเท่านั้นนะครับ ซึ่งผมก็ไม่รู้เหมือนกันว่าจริงเท็จแค่ไหน
เรื่องนี้ผมไม่ได้พบเอง แต่มีผู้พบความสัมพันธ์ของเลข เล่มที่ และ เลขที่ จนลำพังข้อมูลเลขที่อย่างเดียว สามารถใช้สืบย้อนได้ว่าเล่มที่อะไร ซึ่งเป็นแบบเดียวกันทั้ง 3 บัตรเลย ทั้งบัญชีรายชื่อ แบ่งเขต และประชามติ เนื่องจาก เล่มที่ และ เลขที่ อ่านแล้วงงมาก จะขอแทนตัวแปรใหม่นะครับ
ให้ M หมายถึง เล่มที่ และ N หมายถึง เลขที่ ถ้าผู้ใดล่วงรู้ N ผู้นั้นจะรู้ด้วยว่าต้องไปหยิบสมุดเลือกตั้งเล่มไหนมาหาขั้ว จากความสัมพันธ์นี้ครับ
ก็ประมาณนี้นะครับ ลองเอาไปเทสดู
แต่กล่าวเป็นภาษามักเกิลเลยก็คือ ลำพัง Barcode น่ะ สามารถสืบรู้ยันเลขบัตรประชาชน ชื่อ และนามสกุลของคุณได้เลย! และนี่ก็เป็นอีกครั้งที่คณิตศาสตร์ได้ให้คำใบ้ว่า เลขที่ จะไม่มีซ้ำกันเลยในบัตรเลือกตั้งแต่ละใบ เพราะเลขที่ของทุกบัตร ล้วน generate ขึ้นมาจากหมายเลขเล่มที่ คูณ 20 แล้วนำมา +1 +2 +3 ไปเรื่อยๆ จนครบ +20 เพราะหนึ่งเล่มมีบัตร 20 ใบ ตราบเท่าที่ไม่มีเล่มที่ซ้ำ ก็จะไม่มีเลขที่ซ้ำเช่นกัน
